Η επιλογή - страница 3

Υπάρχει, όμως, και μια οριζόντια κίνηση, από τον εαυτό μας προς το εξωτερικό, από το εσωτερικό φως. Το αποτέλεσμα αυτής της κίνησης είναι η μετάλλαξη των καθεστώτων: αδιαφορία, δειλία, καταστροφικές επιστημονικές ανακαλύψεις, ρατσισμός, ατμοσφαιρική ρύπανση, συγκρούσεις, δολοφονίες, πόλεμοι.

Στην πολιτική συμβαίνει αυτό που περιγράφει ο Παναγιώτης Δόικος στο βιβλίο του για την πολιτική φαντασία. «Οι κάτοχοι της πολιτικής εξουσίας αποφασίζουν και πράττουν το κακό, όταν υποχωρούν υβριστικά μπροστά στον θάνατο. Η εξουσία τους επιτίθεται μέσα στο σκότος της επιβολής και εμποδίζει τις σχέσεις μέσα στην αυτοκαταστροφή, προτιμώντας αδιέξοδη ιδιοτέλεια από τον αγώνα της συνεξύψωσης».10

Κατά τη γνώμη μου, το συλλογικό ασυνείδητο μεταλλάσσεται, όταν μακριά από το εσωτερικό φως, ο φόβος του θανάτου το κατατρώει ολοκληρωτικά. Αν κοντά στο φως το άτομο κάνει μια συνειδητή επιλογή από την αρχέτυπη βάση, στον αποχωρισμό από το φως είναι μόνο ένα αντανακλαστικό του θανάτου. Ο άνθρωπος είναι σαν πνιγμένος, πνίγει όλους γύρω του, αρπάζει μανιωδώς τους άλλους, στέκεται στο κεφάλι τους. Για τι είδους δημιουργία μπορούμε να μιλήσουμε σε μια τέτοια κατάσταση; Πώς μπορεί ένας τέτοιος άνθρωπος να δημιουργήσει και να δώσει;

Όμως, έχει μια επιλογή, πράγμα που σημαίνει ότι έχει μια ευθύνη. Όταν απομακρύνεται από το φως, ένα άτομο κυβερνάται από το φόβο του θανάτου, άλλοι άνθρωποι μπορούν να το χρησιμοποιήσουν, να υποκαταστήσουν το φως, να το χειραγωγήσουν, να το κατευθύνουν στην καταστροφή.

Όταν ο άνθρωπος πλησιάζει στο φως, καταλαβαίνει ότι το φως είναι αιώνιο και, συγχωνευμένος με αυτό, γίνεται, και αυτός αιώνιος, επιστρέφει στην περιφέρεια, αλλά δεν παραλύει πλέον από αυτόν τον φόβο, κάνει μια συνειδητοποιημένη επιλογή και φέρει ευθύνη.

Το ερώτημα είναι πώς έρχονταν οι άνθρωποι στο φως. Κατά τη γνώμη μου, στο παρελθόν αυτό συνέβαινε χάρη στον σεβασμό προς τον θάνατο. Οι άνθρωποι δεν παραλύονταν από τον φόβο του τέλους τους, από τη συνείδηση της θνητότητάς τους ή της θνητότητας του σώματος. Επίσης, μέχρι σήμερα, λαοί όπως οι Θιβετιανοί, οι Ινδοί και οι Ινδιάνοι της Αμαζονίας, που σέβονται τον θάνατο, βρίσκονται πιο κοντά στο φως.

Αλλά στον σύγχρονο δυτικό κόσμο, το θέμα του θανάτου γίνεται όλο και περισσότερο ταμπού. Ο θάνατος ενός ανθρώπου προκαλεί μια αίσθηση μυστηρίου και φόβου. Το σώμα απομακρύνεται γρήγορα και μεταφέρεται στο νεκροτομείο ή στο γραφείο τελετών και η διαδικασία του πένθους συντομεύεται. Όμως, δεν είναι δυνατόν να έρθει κανείς στο φως, χωρίς να αντιμετωπίσει το σκοτάδι. «Το Dasein11 κρύβει από τον εαυτό του την ύπαρξή του προς τον θάνατο», με αποτέλεσμα κάθε δημόσια αναφορά στον θάνατο και σε ό,τι συνδέεται με αυτόν να κηρύσσεται αισχρή.

Όταν δε γνωρίζεις κάτι, το φοβάσαι. Για παράδειγμα, ο ρατσισμός· αυτός ο μηχανισμός εκδηλώνεται ως φόβος για τους ανθρώπους που φαίνονται «διαφορετικοί» - έχουν διαφορετικό χρώμα δέρματος, κουλτούρα, θρησκεία ή γλώσσα. Επειδή αυτοί οι άνθρωποι είναι διαφορετικοί από τους «δικούς μας», είναι εύκολο να προβάλλουν πάνω τους φόβους και προκατασκευασμένες πεποιθήσεις. Ένας παρόμοιος μηχανισμός λειτουργεί σε σχέση με τον θάνατο. Ο θάνατος είναι κάτι που οι περισσότεροι άνθρωποι δεν μπορούν να κατανοήσουν ή να ελέγξουν. Οι άνθρωποι δε γνωρίζουν τι ακριβώς συμβαίνει μετά τον θάνατο. Αυτή η αβεβαιότητα δημιουργεί φόβο και άγχος. Αυτοί οι άνθρωποι είναι εύκολο να ελεγχθούν.